મ્યુનિસિપલ કમિશનર દ્વારા મહત્વાકાંક્ષી બજેટ રજૂ, મિલકત વેરામાં નોંધપાત્ર વધારાનો પ્રસ્તાવ

રાજકોટ કોર્પોરેશન દ્વારા રૂ. ૩૫૯૫ કરોડનું બજેટ રજૂ કરાયું, મિલકત વેરામાં વધારાનો પ્રસ્તાવ

રાજકોટ મહાનગરપાલિકાએ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૦૨૭ માટે રૂ. ૩૫૯૫.૭૦ કરોડનું ઐતિહાસિક ડ્રાફ્ટ બજેટ રજૂ કર્યું છે. મ્યુનિસિપલ કમિશનર તુષાર સુમેરા દ્વારા સ્ટેન્ડિંગ કમિટી સમક્ષ રજૂ કરાયેલ આ બજેટમાં નાગરિકો પર રૂ. ૯૫ કરોડનો વધારાનો કરબોજ લાદવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ સૂચિત વધારા મુખ્યત્વે પાણી વેરા અને ડોર-ટુ-ડોર ગાર્બેજ કલેક્શન ચાર્જ પર કેન્દ્રિત છે.

નવા બજેટની સાથે, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૦૨૬ માટે રૂ. ૨૯૧૬ કરોડનું સુધારેલું બજેટ પણ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. બજેટ માળખાકીય સુવિધાઓને મજબૂત બનાવવા પર ભાર મૂકે છે, જેમાં કોઈ મોટી નવી યોજનાઓની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. ત્રણ મહિનામાં યોજાનારી મ્યુનિસિપલ ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને, એવી અટકળો છે કે સત્તાધારી પક્ષ જાહેર જનતાનો ટેકો મેળવવા માટે સૂચિત રૂ. ૯૫ કરોડના કરવેરા વધારાને માફ કરી શકે છે.

મુખ્ય નાણાકીય દરખાસ્તો અને તર્ક

મ્યુનિસિપલ કમિશનર તુષાર સુમેરાએ જણાવ્યું હતું કે બજેટ માળખાકીય સુવિધાઓ, ખાસ કરીને પાણી વિતરણ વ્યવસ્થાને સુધારવા પર પ્રાથમિકતા આપે છે. તેમણે કોર્પોરેશનના ખર્ચમાં સતત વધારો અને આવકમાં અનુરૂપ વધારો ન થવાની સમસ્યા પર ભાર મૂક્યો, જેના કારણે કરવેરામાં ગોઠવણ કરવી જરૂરી બની છે. રહેણાંક મિલકતો માટે ડોર-ટુ-ડોર ગાર્બેજ કલેક્શન ચાર્જ વાર્ષિક રૂ. ૩૬૫ થી વધારીને રૂ. ૮૦૦ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે, જેનાથી અંદાજે રૂ. ૪૬ કરોડની વધારાની આવક થવાની ધારણા છે. બિન-રહેણાંક મિલકતો માટે, આ ચાર્જ રૂ. ૧૪૬૦ થી વધારીને રૂ. ૩૨૦૦ કરવામાં આવશે.

તેવી જ રીતે, રહેણાંક મિલકતો માટે પાણી વેરો વાર્ષિક રૂ. ૧૫૦૦ થી વધારીને રૂ. ૨૪૦૦ અને બિન-રહેણાંક મિલકતો માટે રૂ. ૩૦૦૦ થી વધારીને રૂ. ૪૮૦૦ કરવાનો સુઝાવ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય રૂ. ૪૯ કરોડની વધારાની આવક ઊભી કરવાનો છે. મિલકત વેરા અથવા અન્ય કોઈપણ પ્રકારના વેરામાં કોઈ વધારો પ્રસ્તાવિત નથી.

વ્યાપક વિકાસ દ્રષ્ટિ અને પડકારો

આ બજેટ કેન્દ્ર સરકારના 'વિકસિત ભારત ૨૦૪૭'ના વિઝન સાથે સુસંગત છે, જેમાં કોર્પોરેશન આ રાષ્ટ્રીય ઉદ્દેશ્યમાં પોતાનું યોગદાન આપવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરે છે. આધુનિક ટેકનોલોજી અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં પ્રગતિ સાથે શહેરનો વિકાસ વેગ પકડી રહ્યો છે. સરકારની વિકાસલક્ષી નીતિઓના માર્ગદર્શન હેઠળ રાજકોટ આગામી નાણાકીય વર્ષમાં સતત પ્રગતિ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

કોર્પોરેશનની હદમાં સતત વધારો અને વધતી જનસંખ્યાને પર્યાપ્ત માળખાકીય સુવિધાઓ અને સેવાઓ પૂરી પાડવાની જવાબદારી એક મોટો પડકાર છે. બજેટનો ઉદ્દેશ્ય માળખાકીય સુવિધાઓના વિસ્તરણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને આ પડકારનો સામનો કરવાનો છે. ગુજરાત આંતરરાષ્ટ્રીય રમતોત્સવમાં નવી છલાંગ લગાવવા માટે સજ્જ બન્યું છે ત્યારે રાજકોટ શહેરને પણ પોતાની નવી ઓળખ ઊભી કરવાની ઉત્તમ તક મળી છે, અને આ બજેટ શહેરના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને ઉન્નત સ્તરે લઈ જઈને આમાં મદદરૂપ થશે.

નાણાકીય સ્થિતિ અને વ્યૂહાત્મક અભિગમ

કોર્પોરેશનની નાણાકીય સ્થિતિ પડકારજનક જણાય છે, જેમાં આવકની સરખામણીમાં ખર્ચ વધુ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. રાજકોટ દેશના સૌથી ઝડપથી વિકસતા શહેરોમાં સ્થાન ધરાવે છે, તેમ છતાં બજેટમાં જમીન વેચાણમાંથી રૂ. ૫૮૫ કરોડની આવકનો અંદાજ શામેલ છે, જે વિકાસ ભંડોળ માટે સંપત્તિના નિકાલ અંગે ચિંતાઓ ઊભી કરે છે. કોર્પોરેશનનો મુખ્ય આવક સ્ત્રોત, કરવેરો, પગાર ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે પણ અપૂરતો હોવાનું કહેવાય છે, જેના કારણે બજેટ રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારો પાસેથી મળતી ગ્રાન્ટ પર ભારે નિર્ભર બની ગયું છે.

રૂ. ૨૦૦ કરોડની લોનની જરૂરિયાત પણ ઉભી થઈ છે. આ સંદર્ભમાં, રજૂ કરાયેલ ડ્રાફ્ટ બજેટ વાસ્તવિક બનવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેમાં મોટી નવી યોજનાઓની જાહેરાતો ટાળવામાં આવી છે. આ વ્યૂહરચના ચૂંટણી વર્ષમાં શાસક પક્ષને ચૂંટણી વચનો માટે લવચીકતા પ્રદાન કરી શકે છે. જોકે, સ્ટેન્ડિંગ કમિટીની અંતિમ મંજૂરીમાં વ્યાજ માફી જેવી કેટલીક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાતો શામેલ થઈ શકે છે.

સત્તાવાર સૂત્રો અનુસાર, ૨૦૨૬-૨૦૨૭ માટે ડ્રાફ્ટ બજેટ રૂ. ૩૫૯૫.૭૦ કરોડ છે. ૨૦૨૫-૨૦૨૬ માટે રૂ. ૨૯૧૬ કરોડનું સુધારેલું બજેટ રજૂ કરાયું હતું. ડોર-ટુ-ડોર ગાર્બેજ કલેક્શન ચાર્જમાં સૂચિત વધારાથી રૂ. ૪૬ કરોડ અને પાણી વેરામાં વધારાથી રૂ. ૪૯ કરોડની આવક થવાની ધારણા છે. બજેટમાં રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારો પાસેથી રૂ. ૧૩૩૦ કરોડની ગ્રાન્ટ મળવાનો અંદાજ છે.

• બજેટનું કદ: રૂ. ૩૫૯૫.૭૦ કરોડ (૨૦૨૬-૨૦૨૭ ડ્રાફ્ટ)
• સુધારેલું બજેટ: રૂ. ૨૯૧૬ કરોડ (૨૦૨૫-૨૦૨૬)
• સૂચિત કરવેરા વધારાની આવક: રૂ. ૯૫ કરોડ
• ગાર્બેજ કલેક્શન ચાર્જ વધારાની આવક: રૂ. ૪૬ કરોડ
• પાણી વેરા વધારાની આવક: રૂ. ૪૯ કરોડ
• અપેક્ષિત સરકારી ગ્રાન્ટ: રૂ. ૧૩૩૦ કરોડ