રાજકોટ જિલ્લાના જેતપુર નજીક કેરાળી ગામ પાસે ભાદર નદીમાં જોવા મળ્યું સફેદ ફીણનું સામ્રાજ્ય, પ્રદૂષણની ગંભીર ચિંતા

રાજકોટ, ગુજરાત: રાજકોટ જિલ્લાના જેતપુર તાલુકાના કેરાળી ગામ પાસેથી પસાર થતી ભાદર નદીમાં અચાનક જ સફેદ ફીણના ગોટેગોટા જોવા મળતા સ્થાનિકોમાં ભારે ચકચાર મચી જવા પામી છે. નદી અચાનક બે કાંઠે વહેવા લાગી છે અને જાણે શિયાળાની કડકડતી ઠંડીમાં કાશ્મીરના બરફ જેવો માહોલ સર્જાયો છે. જોકે, આ નજારા પાછળ કુદરત નહીં, પરંતુ માનવસર્જિત પ્રદૂષણ હોવાનું સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહ્યું છે.

જેતપુર, જે સાડી ઉદ્યોગ માટે દેશભરમાં પ્રખ્યાત છે, તેટલું જ પ્રદૂષણ માટે પણ કુખ્યાત બન્યું છે. ખાસ કરીને, અહીં કાર્યરત અસંખ્ય ગેરકાયદે સાડી ડાઈંગ અને પ્રિન્ટિંગ યુનિટો દ્વારા છોડવામાં આવતું ઔદ્યોગિક ઝેરી પાણી નદીઓને દૂષિત કરી રહ્યું છે. હાલમાં શિયાળો ચાલી રહ્યો છે અને ક્યાંય વરસાદ થયો નથી, તેમ છતાં ભાદર નદીમાં પાણીનો પ્રવાહ અચાનક વધી જવો અને તેમાં સફેદ ફીણનું સામ્રાજ્ય છવાઈ જવું, એ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે નદીમાં કોઈક જગ્યાએથી મોટા પ્રમાણમાં કેમિકલયુક્ત પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે.

કેરાળી અને આસપાસના ગામોના ખેડૂતો અને પશુપાલકો આ સ્થિતિથી ભારે હાલાકી ભોગવી રહ્યા છે. તેઓ જણાવે છે કે, નદીનું આ પ્રદૂષિત પાણી ખેતી માટે વાપરવું તેમની મજબૂરી બની ગયું છે. આ રસાયણયુક્ત પાણી જમીનમાં ઉતરીને ભૂગર્ભજળને પણ પ્રદૂષિત કરી રહ્યું છે, જેના કારણે તેમના બોર અને કૂવાઓ પણ દૂષિત પાણીથી ભરાઈ ગયા છે. આ પાણી પીવાથી પશુઓના સ્વાસ્થ્ય પર પણ ગંભીર અસર થઈ રહી છે.

સ્થાનિકોના જણાવ્યા મુજબ, જેતપુર નજીકના રબારિકા ગામમાં આવેલા અનેક ગેરકાયદે સાડી યુનિટો દ્વારા તેમના રસાયણોયુક્ત ગંદા પાણીને સીધા જ વોકળામાં છોડી દેવામાં આવે છે. આ વોકળાનું પાણી છેવટે ભાદર નદીમાં ભળે છે. આ પ્રદૂષિત પાણીના કારણે જ નદીનું પાણી રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા કરીને સફેદ ફીણ ઉત્પન્ન કરી રહ્યું છે અને નદી બે કાંઠે વહી રહી છે.

ખેડૂતોએ આ મુદ્દે ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB) સમક્ષ અનેક વખત રજૂઆતો કરી છે, પરંતુ તેમની ફરિયાદ પર કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. તેઓ ન્યાય અને પ્રદૂષણ મુક્ત નદીની માંગ કરી રહ્યા છે. આર્થિક લાભ ખાતર પર્યાવરણનો ભોગ લેવાઈ રહ્યો છે, તે અંગે લોકોમાં રોષ જોવા મળી રહ્યો છે.

આ ઘટના ઔદ્યોગિક પ્રદૂષણ નિયંત્રણ અને તેના કડક અમલીકરણના અભાવને ઉજાગર કરે છે. જ્યાં સુધી આવા ગેરકાયદે એકમો સામે કડક પગલાં લેવામાં નહીં આવે અને પ્રદૂષણ નિયંત્રણના નિયમોનો સખત અમલ નહીં થાય, ત્યાં સુધી ભાદર જેવી અનેક નદીઓનો આવી જ રીતે વિનાશ થતો રહેશે. પર્યાવરણ કાર્યકરો અને સ્થાનિક આગેવાનોએ સરકારને તાત્કાલિક ધોરણે આ મામલે હસ્તક્ષેપ કરીને જવાબદાર એકમો સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવા અને નદીને પ્રદૂષણ મુક્ત બનાવવા માટે નક્કર પગલાં ભરવાની અપીલ કરી છે.

આ અંગે GPCBના અધિકારીઓનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તેઓએ કોઈ પ્રતિક્રિયા આપી નથી. જોકે, સ્થાનિક સૂત્રો દ્વારા મળતી માહિતી મુજબ, આ મામલે તપાસ શરૂ કરવામાં આવી શકે છે.