નવો ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ 2025: જૂના વિરુદ્ધ નવા ફોર્મ નંબર માટે સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા

નવા આવકવેરા અધિનિયમ 2025નો પરિચય

આવક વેરા અધિનિયમ 1961ને બદલે, ભારત સરકાર દ્વારા નવા 'આવકવેરા અધિનિયમ 2025'ના અમલીકરણ માટે ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. આ નવા કાયદા હેઠળ વર્ષોથી જાણીતા ફોર્મ નંબરો બદલાયા છે. ટેક્સ પ્રેક્ટિશનરો અને કરદાતાઓ માટે આ ફેરફારોને સમજવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. નીચે મુખ્ય 30 ફોર્મ વિશે વિગતવાર માહિતી છે.

1. ટેક્સ ઓડિટ: જૂના અધિનિયમ (ITA 1961) મુજબ ટેક્સ ઓડિટ માટે ફોર્મ 3CA અને 3CB નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. હવે નવા અધિનિયમ (ITA 2025)માં આ માટે ફોર્મ 26 નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં 55 અલગ-અલગ સેગમેન્ટ મુજબની કલમો આપવામાં આવી છે.

2. ટેક્સ ઓડિટ રિપોર્ટ (ટેક્સ ઓડિટ રિપોર્ટ - 3CD): અગાઉ, ઓડિટ વિગતો ફોર્મ 3CA અને 3CD દ્વારા સબમિટ કરવામાં આવતી હતી. આ મહત્વપૂર્ણ ફોર્મ પણ હવે નવા નિયમો હેઠળ ફોર્મ 26નો એક ભાગ બનશે.

3. ટ્રાન્સફર પ્રાઇસીંગ ઓડિટ: આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહારો માટે અગાઉનું ફોર્મ 3CEB ભરવામાં આવતું હતું. નવા આવકવેરા અધિનિયમ 2025 મુજબ, આ ફોર્મનું નામ હવે ફોર્મ 48 રાખવામાં આવ્યું છે.

4. MAT (MAT - લઘુત્તમ વૈકલ્પિક કર): જૂનું ફોર્મ 29B કંપનીઓને લાગુ પડતા લઘુત્તમ વૈકલ્પિક કરની ગણતરી માટે જાણીતું હતું. નવા કાયદા હેઠળ, આ ગણતરી હવે ફોર્મ 66 માં કરવાની રહેશે.

5. ટેક્સ રેસિડન્સી સર્ટિફિકેટ (TRC): ટેક્સ રેસિડન્સી સર્ટિફિકેટ મેળવવા માટે અગાઉના ફોર્મ 10FAનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. બદલાયેલા નિયમો મુજબ હવે આ પ્રક્રિયા માટે ફોર્મ 42 નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

6. DTAA લાભ માટેની માહિતી: DTAA હેઠળ કર રાહત મેળવવા માટે અગાઉની વિગતો ફોર્મ 10F દ્વારા આપવામાં આવી હતી. હવે નવા કાયદા મુજબ આ માહિતી ફોર્મ 41 માં આપવાની રહેશે.

7. PAN કાર્ડ એપ્લિકેશન (ભારતીય નાગરિક/કંપની): લોકપ્રિય ફોર્મ 49A ભારતીય નાગરિકો અથવા કંપનીઓ માટે PAN (PAN) કાર્ડ માટે અરજી કરવા માટે વપરાય છે. જે હવે નવા કાયદામાં ફોર્મ 94 તરીકે ઓળખાશે.

8. PAN કાર્ડ એપ્લિકેશન (અન્ય/વિદેશીઓ): અગાઉ ફોર્મ 49AA નો ઉપયોગ વિદેશી નાગરિકો અથવા સંસ્થાઓ માટે પાન કાર્ડ માટે અરજી કરવા માટે કરવામાં આવતો હતો. જેનું નામ બદલીને હવે ફોર્મ 95 કરવામાં આવ્યું છે.

9. CIT અપીલઃ અત્યાર સુધી આવકવેરા કમિશનર સમક્ષ અપીલ દાખલ કરવા માટે ફોર્મ 35નો ઉપયોગ થતો હતો. નવા અધિનિયમ 2025 હેઠળ અપીલ કરવા માટે ફોર્મ 99 નો ઉપયોગ કરવો પડશે.

10. કામચલાઉ નોંધણી માટેની અરજી: અગાઉના ફોર્મ 10A નો ઉપયોગ કામચલાઉ નોંધણી અથવા સખાવતી સંસ્થાઓની મંજૂરી માટે કરવામાં આવતો હતો. હવે નવા નિયમોમાં આ માટે ફોર્મ 104 લાગુ કરવામાં આવશે.

11. બિન-લાભકારી સંસ્થાઓની નોંધણી (નવીનીકરણ): અગાઉ ફોર્મ 10AB નો ઉપયોગ NGO અથવા ટ્રસ્ટની નોંધણીના નવીકરણ માટે કરવામાં આવતો હતો. જે હવે નવા કાયદા મુજબ ફોર્મ 105 માં કરવાનું રહેશે.

12. ધાર્મિક અથવા સખાવતી હેતુ માટે આવકનો ઉપયોગ: ફોર્મ 9A ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ દ્વારા ચોક્કસ હેતુ માટે આવકનો ઉપયોગ કરવાની પરવાનગી માટે હતો. હવે આ વિકલ્પ પસંદ કરવા માટે ફોર્મ 108 ભરવાનું રહેશે.

13. સંચયનું નિવેદન: જ્યારે ટ્રસ્ટ રોકાણ કરે છે અથવા આવક એકઠી કરે છે ત્યારે ફોર્મ 10 ભરવાનું રહેશે. નવા કાયદા હેઠળ, આ વિગત હવે ફોર્મ 109 માં દર્શાવવી પડશે.

14. ટ્રસ્ટ, સોસાયટી અને સેક્શન 8 કંપની ઓડિટ: ટ્રસ્ટ અથવા સોસાયટીના ઓડિટ માટે અગાઉના ફોર્મ 10B અને 10BBનો ઉપયોગ થતો હતો. હવે આ તમામ પ્રકારના ઓડિટ રિપોર્ટ્સ માટે ફોર્મ 112 લાગુ કરવામાં આવશે.

15. ડોન સ્ટેટમેન્ટ: દાન લેનાર સંસ્થાઓએ અગાઉ ફોર્મ 10BDમાં વિગતો પ્રદાન કરવી જરૂરી હતી. હવે આ માહિતી નવા ફોર્મ એટલે કે ફોર્મ 113 માં ભરવાની રહેશે.

16. દાતા માટે પ્રમાણપત્ર: અગાઉ 80G હેઠળ કપાત માટે દાતાને ફોર્મ 10BE જારી કરવામાં આવ્યું હતું. નવા કાયદામાં, આ પ્રમાણપત્ર હવે ફોર્મ 114 તરીકે ઓળખાશે.

17. ITAT અપીલ (ITAT અપીલ): અત્યાર સુધી ફોર્મ 36 નો ઉપયોગ આવકવેરા એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલ (ITAT) માં અપીલ કરવા માટે થતો હતો. જે હવે ફોર્મ 115 માં બદલાઈ ગયું છે.

18. ITAT ક્રોસ ઓબ્જેક્શન: અગાઉ ફોર્મ 36A નો ઉપયોગ ITAT સમક્ષ ક્રોસ ઓબ્જેક્શન મેમોરેન્ડમ ફાઇલ કરવા માટે થતો હતો. હવે નવા નિયમો અનુસાર આ માટે ફોર્મ 116 નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

19. લોઅર ટીડીએસ પ્રમાણપત્ર એપ્લિકેશન: ઓછા દરે ટીડીએસ કપાત માટેની પરવાનગી મેળવવા માટે અગાઉનું ફોર્મ 13 ભરવામાં આવતું હતું. હવે આ એપ્લિકેશન નવા ફોર્મ 128 હેઠળ કરવાની રહેશે.

20. પગાર TDS પ્રમાણપત્ર (ફોર્મ 16): પગારદાર કર્મચારીઓ માટેનું TDS પ્રમાણપત્ર ફોર્મ 16 છે, જે હવે નવા આવકવેરા કાયદા હેઠળ ફોર્મ 130 તરીકે ઓળખાશે.

21. અન્ય TDS પ્રમાણપત્ર (ફોર્મ 16A): વ્યાજ અથવા અન્ય આવક પર કાપવામાં આવેલ TDS માટેનું પ્રમાણપત્ર ફોર્મ 16A હતું. જે હવે નવા નિયમ મુજબ ફોર્મ 131 બની જશે.

22. TAN (TAN) કાર્ડની અરજી: અગાઉ TDS કપાત માટે જરૂરી TAN નંબરની અરજી માટે ફોર્મ 49B(2) હતું. હવે આ માટે ફોર્મ 135 નો ઉપયોગ કરવો પડશે.

23. પગાર TDS રિટર્ન (24Q): અગાઉના ફોર્મ 24Q નો ઉપયોગ પગારના TDSનું ત્રિમાસિક રિટર્ન ફાઇલ કરવા માટે થતો હતો. નવા કાયદા મુજબ, હવે આ રિટર્ન ફોર્મ 138 માં ભરવાનું રહેશે.

24. અન્ય TDS રિટર્ન - રેસિડેન્ટ (26Q): અગાઉનું ફોર્મ 26Q નિવાસી ભારતીયોના નોન-સેલેરી TDS રિટર્ન માટે હતું. જે હવે નવા કાયદામાં ફોર્મ 140 હશે.

25. બિન-નિવાસી TDS રિટર્ન (27Q): અત્યાર સુધી ફોર્મ 27Q નો ઉપયોગ બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRIs) ના TDS રિટર્ન માટે થતો હતો. જેનું નવું નામ હવે ફોર્મ 144 આપવામાં આવ્યું છે.

26. TCS રિટર્ન ફાઇલિંગ: અગાઉના ફોર્મ 27EQ નો ઉપયોગ સ્ત્રોત પર ટેક્સ કલેક્શનના રિટર્ન (TCS) માટે થતો હતો. જે હવે નવા નિયમો હેઠળ ફોર્મ 143 માં ભરવાનું રહેશે.

27. 26AS (ફોર્મ 26AS): કરદાતાની ટેક્સ ક્રેડિટની વિગતો દર્શાવતું ફોર્મ 26AS હવે નવા કાયદા હેઠળ ફોર્મ 168 તરીકે ઓળખાશે.

28. ફોરેન રેમિટન્સ (ફોરેન રેમિટન્સ - 15CA): અગાઉ ફોર્મ 15CA નો ઉપયોગ વિદેશમાં પૈસા મોકલવા વિશે માહિતી આપવા માટે કરવામાં આવતો હતો. હવે આ માટે ફોર્મ 145 નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

29. ફોરેન રેમિટન્સ CA સર્ટિફિકેટ (15CB): વિદેશી નાણાં મોકલવા માટે CA દ્વારા જારી કરાયેલ પ્રમાણપત્ર અગાઉ ફોર્મ 15CB હતું. જે હવે નવા કાયદા મુજબ ફોર્મ 146 બની જશે.

30. SFT ફાઇલિંગ: અગાઉના ફોર્મ 61A નો ઉપયોગ અમુક મોટા નાણાકીય વ્યવહારોની જાણ કરવા માટે થતો હતો. જે હવે નવા આવકવેરા અધિનિયમ 2025માં ફોર્મ 165 તરીકે ઓળખાશે.

નિષ્કર્ષ

ઉપરોક્ત ફેરફારો ભવિષ્યમાં કર અનુપાલનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. કરદાતાઓએ હવે તેમના વ્યવહારો માટે આ નવા ફોર્મ નંબરો યાદ રાખવા પડશે.