સંસદીય અવરોધો વચ્ચે લોકસભા અધ્યક્ષને પડકારવા વિપક્ષ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવાની તૈયારીમાં

સંસદીય ગ્રીડલોક તીવ્ર બન્યું કારણ કે વિપક્ષ અધ્યક્ષ સામે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવાની યોજના ધરાવે છે

નવી દિલ્હી – ભારતના સંસદમાં રાજકીય તણાવ વધી રહ્યો છે કારણ કે વિપક્ષી પક્ષો લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલા સામે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. આ પગલું મુખ્યત્વે બજેટ ચર્ચાઓ પહેલાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીને નિર્ણાયક મુદ્દાઓ પર બોલવાની મંજૂરી આપવાની માંગણીને લઈને થયેલા વિક્ષેપો અને મતભેદો બાદ આવ્યું છે.

સૂત્રો સૂચવે છે કે કોંગ્રેસ પાર્ટીએ આ પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે, જેમાં વરિષ્ઠ નેતાઓ પ્રસ્તાવ માટે સમર્થન મેળવવા માટે ચર્ચાઓ કરી રહ્યા છે. કોંગ્રેસના સાંસદ મલ્લુ રવિએ જાહેરમાં અધ્યક્ષ પર વિપક્ષ સામે ભેદભાવ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે અને જણાવ્યું છે કે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ પર હસ્તાક્ષર શરૂ થઈ ગયા છે, અને આગામી સમયમાં ઔપચારિક નોટિસ અપેક્ષિત છે. વિપક્ષનો દાવો છે કે અધ્યક્ષ શાસક પક્ષના દબાણમાં આવી રહ્યા છે, જેના કારણે વિપક્ષના સભ્યો, ખાસ કરીને રાહુલ ગાંધી, રાષ્ટ્રીય મહત્વના મુદ્દાઓ પર તેમની ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી શકતા નથી.

આ વધારાનું તાત્કાલિક કારણ રાહુલ ગાંધીને ગૃહમાં બોલવાની તક નકારવામાં આવી હોવાની ધારણા જણાય છે. વિપક્ષનો દાવો છે કે બજેટ ચર્ચા પહેલાં ગાંધીના સંબોધન અંગે અધ્યક્ષની ઓફિસ દ્વારા ખાતરી આપવામાં આવી હતી, જેનો કેન્દ્રીય મંત્રી કિરણ રિજિજુએ સખત રીતે ઇનકાર કર્યો હતો, જેમણે જણાવ્યું હતું કે તેઓ અધ્યક્ષની કેબિનમાં હાજર હતા અને આવી કોઈ પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરવામાં આવી ન હતી. આ વિરોધાભાસે વિપક્ષના નિશ્ચયને વેગ આપ્યો છે.

ગાંધીને બોલવા દેવાની માંગણી કરી રહેલા વિપક્ષી સાંસદો દ્વારા સતત વિક્ષેપોને કારણે સંસદીય કાર્યવાહી વારંવાર સ્થગિત કરવામાં આવી છે. અનેક પ્રસંગો ટાંકવામાં આવ્યા છે જ્યાં શાસક પક્ષના સાંસદોને તેમના મંતવ્યો રજૂ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, જ્યારે વિપક્ષના સભ્યોને બોલવાની મંજૂરી નહોતી. વિપક્ષના મતે, આ તફાવત તેમની સાથે ભેદભાવની પેટર્નને રેખાંકિત કરે છે.

અધ્યક્ષ સામે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવા માટે સંસદસભ્યોના ઓછામાં ઓછા 100 હસ્તાક્ષરની જરૂર પડે છે. જ્યારે કોંગ્રેસ સહિત વિપક્ષની સંયુક્ત તાકાત 220 થી વધુ સાંસદો છે, જે આ મર્યાદા પ્રાપ્ત કરી શકાય તેવું બનાવે છે, લોકસભામાં શાસક રાષ્ટ્રીય લોકતાંત્રિક ગઠબંધન (NDA)ના બહુમતના કારણે આવા પ્રસ્તાવ પસાર થવો મુશ્કેલ બનવાની અપેક્ષા છે.

વિપક્ષે કાર્યવાહીની ગેરવાજબીતા અંગે પણ ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે, જેમાં એવા કિસ્સાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો છે જ્યાં તેમના સભ્યોને રોકવામાં આવ્યા હતા જ્યારે નિશિકાંત દુબે જેવા શાસક પક્ષના સાંસદોને સામગ્રી રજૂ કરવા અને નિવેદનો આપવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. વિક્ષેપને કારણે ધારાસભાના નોંધપાત્ર સમયનું નુકસાન થયું છે, જેમાં અનેક બેઠકો ટૂંકાવી દેવામાં આવી છે અથવા અકાળે સ્થગિત કરવામાં આવી છે, જે સરકારના ધારાસભ્ય કાર્યસૂચિને અસર કરી રહી છે.

આ રાજકીય મડાગાંઠ ખજાનાની બેન્ચ અને વિપક્ષ વચ્ચેના ઊંડા વિભાજનને પ્રકાશિત કરે છે, જે સંસદીય વ્યવસાયના ભાવિ સંચાલન અને ધારાસભ્ય માળખામાં લોકશાહી સિદ્ધાંતોના પાલન અંગે પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.