૨૧ ફેબ્રુઆરી: માતૃભાષાનું ગૌરવ અને ભારતીય ઇતિહાસના મહત્વના પડઘા

આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસ

આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસ (International Mother Language Day) જોકે આ વૈશ્વિક સ્તરની ઉજવણી છે, પરંતુ ભારત માટે આ દિવસનું મહત્વ વિશેષ છે કારણ કે ભારત એક બહુભાષી દેશ છે. ઉદ્દેશ્ય: વિશ્વમાં ભાષાકીય અને સાંસ્કૃતિક વિવિધતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે યુનેસ્કો દ્વારા આ દિવસની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. ભારત સંદર્ભે: ભારતના બંધારણમાં માન્યતા પ્રાપ્ત ૨૨ ભાષાઓ અને હજારો બોલીઓ છે. ગુજરાતી, હિન્દી, મરાઠી, તમિલ જેવી અનેક ભાષાઓના જતન અને પ્રચાર માટે આજે ભારતમાં વિશેષ કાર્યક્રમો યોજાય છે.

શાંતિનિકેતનમાં ગાંધીજી અને ટાગોરની મુલાકાત

૧૯૧૫માં ૨૧ ફેબ્રુઆરીએ મહાત્મા ગાંધી પ્રથમ વખત પશ્ચિમ બંગાળમાં રવિન્દ્રનાથ ટાગોરના શાંતિનિકેતન પહોંચ્યા હતા. જોકે તે સમયે રવિન્દ્રનાથ ટાગોર ત્યાં હાજર નહોતા, પરંતુ આ મુલાકાતે ભારતના બે સૌથી મોટા વૈચારિક નેતાઓના મિલનનો પાયો નાખ્યો હતો.

ભારતીય નૌકાદળનો વિદ્રોહ

૧૯૪૬માં મુંબઈથી શરૂ થયેલ આઝાદીનો આ છેલ્લો મોટો સશસ્ત્ર વિદ્રોહ આજના દિવસે તેની ચરમસીમાએ હતો. ભારતીય ખલાસીઓએ બ્રિટિશ હકુમત સામે બળવો કર્યો હતો. ૨૧ ફેબ્રુઆરીએ આ વિદ્રોહ મુંબઈથી ફેલાઈને કરાચી અને કલકત્તા સુધી પહોંચ્યો હતો. આ ઘટનાએ અંગ્રેજોને ભારત છોડવા માટે મજબૂર કરવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો હતો.

ક્રાંતિકારીઓની સ્મૃતિ: અજીત સિંહ

ભારતના મહાન ક્રાંતિકારી ભગતસિંહના કાકા અને પ્રખર સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અજીત સિંહ ૧૯૪૭માં આજના દિવસે લાંબા દેશનિકાલ પછી ભારત પરત ફર્યા હતા. તેમણે 'પગડી સંભાળ જટ્ટા' આંદોલન દ્વારા ખેડૂતો અને યુવાનોમાં દેશભક્તિ જગાડી હતી.

નિષ્કર્ષ

૨૧ ફેબ્રુઆરી એ આપણી ભાષા પ્રત્યેના પ્રેમને વ્યક્ત કરવાનો અને આપણા નૌકાદળના તે બહાદુર ખલાસીઓને યાદ કરવાનો દિવસ છે જેમણે બ્રિટિશ સામ્રાજ્યના પાયા હચમચાવી દીધા હતા.