યુએસ કોર્ટનો ઐતિહાસિક નિર્ણય: ટ્રમ્પના ટેરિફ 'ગેરબંધારણીય', કંપનીઓને અબજો ડોલરનું રિફંડ આપવા આદેશ

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા વિદેશી વસ્તુઓ પર લાદવામાં આવેલા આયાત ટેરિફ મુદ્દે મોટો કાયદાકીય વળાંક આવ્યો છે.

ન્યૂયોર્કની ફેડરલ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં જણાવ્યું છે કે, જે કંપનીઓ પાસેથી ટેરિફ વસૂલવામાં આવ્યો હતો, તેઓ હવે તે રકમ પરત મેળવવા (રિફંડ માટે) હકદાર છે.

આ નિર્ણયને કારણે અમેરિકી સરકાર પર અબજો ડોલર ચૂકવવાની મોટી જવાબદારી આવી પડી છે.

રિફંડનો આંકડો 175 અબજ ડોલર સુધી પહોંચવાની શક્યતા એક અંદાજ મુજબ, ડિસેમ્બરના મધ્ય સુધીમાં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે આ ટેરિફ દ્વારા આશરે 130 અબજ ડોલરની કમાણી કરી હતી.

જોકે, પેન વ્હાર્ટન બજેટ મોડેલ મુજબ, વ્યાજ અને અન્ય કાનૂની ગણતરીઓ બાદ આ રિફંડની કુલ રકમ 175 અબજ ડોલર જેવી જંગી થઈ શકે છે.

જોકે, કાયદાકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સરકાર આ ચુકાદા સામે અપીલ કરી શકે છે અથવા પ્રક્રિયામાં વિલંબ કરવા માટે સમય માંગી શકે છે.

શા માટે ટેરિફ ગેરકાયદે ઠર્યા?

અમેરિકાની સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે બંધારણ મુજબ ટેક્સ કે ટેરિફ નક્કી કરવાની સત્તા માત્ર યુએસ કોંગ્રેસ પાસે છે, રાષ્ટ્રપતિ પાસે નહીં.

ટ્રમ્પે 1977ના 'ઇન્ટરનેશનલ ઇમર્જન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ' (IEEPA)નો ઉપયોગ કરીને જે "પારસ્પરિક ટેરિફ" લાદ્યા હતા, તેને અદાલતે સત્તાની બહારનો નિર્ણય ગણાવ્યો છે.

કોર્ટમાં કોણે આપી ટક્કર?

આ સમગ્ર મામલે ટેનેસીની 'એટમસ ફિલ્ટરેશન' નામની કંપનીએ કાનૂની લડાઈ લડી હતી.

કંપનીનો દાવો હતો કે સુપ્રીમ કોર્ટે જ્યારે ટેરિફને ગેરકાયદે ગણાવ્યા છે, ત્યારે સરકારે લીધેલી રકમ પરત કરવી જ જોઈએ.

યુએસ કોર્ટ ઓફ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડના જજ રિચાર્ડ ઇટને બુધવારે આ દલીલ માન્ય રાખી હતી અને જણાવ્યું હતું કે હવે આવા તમામ વિવાદોનો ઉકેલ ટ્રેડ કોર્ટમાં જ લાવવામાં આવશે.

નિકાસકારો અને વેપારીઓ માટે મોટી રાહત

આ ચુકાદાથી માત્ર અમેરિકી આયાતકારો જ નહીં, પણ ભારત સહિત વિશ્વભરના એવા નિકાસકારોને પણ મોટી રાહત મળશે જેઓ અમેરિકામાં પોતાનો સામાન મોકલે છે.

ટેરિફ ગેરકાયદે ઠરવાથી ભવિષ્યમાં વેપાર પ્રક્રિયા વધુ સરળ અને પારદર્શક બનવાની આશા છે.

મુખ્ય મુદ્દાઓ:

• સત્તાનો દુરુપયોગ: કોર્ટે કહ્યું કે ટેરિફ લાદવાનો અધિકાર રાષ્ટ્રપતિનો નથી.
• કાયદાકીય જીત: કંપનીઓને ચૂકવેલા નાણાં પાછા મળશે.
• સરકારની મુશ્કેલી: 175 બિલિયન ડોલરનું રિફંડ તિજોરી પર ભારે પડશે.