બજેટ 2026: ઉદ્યોગ જગતના અગ્રણીઓએ રાહત અને વૃદ્ધિ માટે આવકવેરાના મુખ્ય પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યા

આગામી કેન્દ્રીય બજેટ 2026 ની તૈયારી ચાલી રહી છે. આ સાથે જ સામાન્ય નાગરિકો, નાના મોટા ધંધાર્થીઓ અને મોટા ઉદ્યોગપતિઓમાં પણ આગામી બજેટમાં આવકવેરાની નીતિઓમાં સંભવિત ફેરફારોને લઈને અપેક્ષાઓનું મોજું ફરી વળ્યું છે. અગ્રણી ઉદ્યોગ મંડળો અને વ્યાવસાયિક સંસ્થાઓએ આગામી નાણાકીય વર્ષ માટે સરકારના નાણાકીય નિર્ણયોને પ્રભાવિત કરવાના ઉદ્દેશ્યથી પ્રસ્તાવોની વ્યાપક સૂચિ સબમિટ કરી છે. ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સ ઓફ ઇન્ડિયા (ICAI), FICCI, અને Assocham જેવી પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓ દ્વારા રજૂ કરાયેલા આ સૂચનો, કર સુધારા માટે સામૂહિક આકાંક્ષાને પ્રતિબિંબિત કરે છે જે આર્થિક વૃદ્ધિને વેગ આપશે, કરદાતાઓને રાહત આપશે અને વધુ અનુકૂળ વ્યવસાયિક વાતાવરણને પ્રોત્સાહન આપશે.

ભારતીય અર્થતંત્ર એક નિર્ણાયક વળાંક પર છે, જેમાં સરકાર સતત વૃદ્ધિ અને રોજગાર સર્જન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, આ પ્રભાવશાળી જૂથો દ્વારા રજૂ કરાયેલા પ્રસ્તાવો આવકવેરા માળખાના વિવિધ પાસાઓને સંબોધવા માટે ઝીણવટપૂર્વક તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. આ સૂચનોમાં પુનરાવર્તિત થીમ કરવેરા કાયદાઓના સરળીકરણની માંગ છે, એક એવું પગલું જે વ્યાપકપણે અનુપાલનનો (કંપલાયન્સ) બોજ ઘટાડશે અને ભારતમાં વ્યવસાય કરવાની સરળતામાં (ઈઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસ) સુધારો કરશે તેમ માનવામાં આવે છે.

ICAI તરફથી, કે જેને એકાઉન્ટિંગ જગતમાં એક અગ્રણી અવાજ માનવમાં આવે છે, ત્યાંથી અનેક મુખ્ય પ્રસ્તાવો આવ્યા છે. સંસ્થાએ વ્યક્તિગત કરદાતાઓને, ખાસ કરીને મધ્યમ-આવક વર્ગના લોકોને વધુ નિકાલજોગ આવક (ડિસ્પોસેબલ ઇન્કમ) પૂરી પાડવા માટે કરવેરા સ્લેબના તર્કસંગતતાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. આમાં વિવિધ કર દરો માટે થ્રેશોલ્ડને સમાયોજિત કરવા અથવા વર્તમાન આર્થિક વાસ્તવિકતાઓને વધુ સારી રીતે પ્રતિબિંબિત કરવા માટે નવા સ્લેબ દાખલ કરવાનો સમાવેશ થઈ શકે છે. વધુમાં, ICAI એ કર વહીવટમાં સ્પષ્ટતા અને નિશ્ચિતતા માટે હાકલ કરી છે, વિવાદો ઘટાડવા અને કરદાતાઓ સાથે ન્યાયી વ્યવહાર સુનિશ્ચિત કરવાના પગલાં સૂચવ્યા છે. કર સંબંધિત ફરિયાદોના નિરાકરણને ઝડપી બનાવવાના ઉદ્દેશ્યથી વધુ મજબૂત અને સુલભ વિવાદ નિવારણ પદ્ધતિ માટેનો પ્રસ્તાવ પણ ટેબલ પર છે.

FICCI, જે ઉદ્યોગોના વ્યાપક વર્ગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, તેણે પણ રોકાણ અને ઉદ્યોગસાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી ભલામણોની શ્રેણી રજૂ કરી છે. તેમના પ્રસ્તાવોમાં સંશોધન અને વિકાસ (R&D) પ્રવૃત્તિઓ માટે કર પ્રોત્સાહનો આપવાના સૂચનોનો સમાવેશ થાય છે, જે લાંબા ગાળાની આર્થિક સ્પર્ધાત્મકતા તથા નવીનતા લાવવામાં ઉપયોગી થઈ શકે છે. FICCI એ વધુ અનુમાનિત કર વ્યવસ્થા માટે પણ હિમાયત કરી છે. FICCI દ્વારા સરકારને કરવેરા કાયદાઓ અને નીતિઓમાં વારંવાર ફેરફાર કરવાનું ટાળવા વિનંતી સહ રજૂઆત કરી છે. તેઓ દલીલ કરે છે કે આ સ્થિરતા, વ્યવસાયો માટે વિશ્વાસ સાથે લાંબા ગાળાના રોકાણ નિર્ણયો લેવા માટે આવશ્યક છે. વધુમાં, FICCI એ સ્ટાર્ટઅપ્સ અને નાના અને મધ્યમ કદના ઉદ્યોગો (SMEs) માટે કરવેરા અસરોને સંબોધવાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો છે, તેમના કર બોજને ઘટાડવા અને તેમના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટેના પગલાં સૂચવ્યા છે.

Assocham તથા ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ, આમાંના ઘણા મંતવ્યો સાથે સહમત થઈ છે, માળખાકીય વિકાસ અને ઉત્પાદન વૃદ્ધિને વેગ આપવા માટે કરવેરા નીતિનો કેવી રીતે ઉપયોગ કરી શકાય તે અંગે તેનો અનન્ય દૃષ્ટિકોણ ઉમેર્યો છે. તેમના પ્રસ્તાવોમાં નવા ઉત્પાદન એકમો, ખાસ કરીને નિયુક્ત ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં સ્થિત એકમો (SEZ Units) માટે કર રાહતો અથવા રાહત કર દરો માટે ભલામણો સામેલ છે. Assocham એ મૂડી લાભ કરની (Capital Gain Tax) જોગવાઈઓના સરળીકરણની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો છે, જે ઘણીવાર જટિલ હોઈ શકે છે અને રોકાણકારોને નિરાશ કરી શકે છે. તેઓ માને છે કે મૂડી લાભ કરવેરા માટે એક સુવ્યવસ્થિત અભિગમ, શેરબજારમાં વધુ ભાગીદારીને પ્રોત્સાહિત કરશે અને વ્યવસાયો માટે સરળ વિવેચન અને પુનઃરોકાણ વ્યૂહરચનાઓને સુવિધા આપશે.

Additional Image

આ તમામ સંસ્થાઓમાં એક સુસંગત માંગ એ છે કે પગારદાર વ્યક્તિઓ માટે માનક કપાતની સમીક્ષા અને સંભવિત વધારાની જરૂર છે. આ પગલાને ગ્રાહકોના હાથમાં વધુ પૈસા પાછા મૂકવાનો સીધો માર્ગ માનવામાં આવે છે, જેનાથી વપરાશ અને માંગમાં વધારો થાય છે. વધુમાં, કર ફાઇલિંગ પ્રક્રિયાને વધુ સુવ્યવસ્થિત અને વપરાશકર્તા-મૈત્રીપૂર્ણ બનાવવા માટે, ભૂલો ઘટાડવા અને કાર્યક્ષમતા સુધારવા માટે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવા માટે મજબૂત હાકલ છે. અસરકારક અને સમજવામાં સરળ હોય તેવા અદ્યતન કર-બચત સાધનો અને વિકલ્પોનો પરિચય પણ ચર્ચાનો વિષય છે.

સરકાર, આ મૂલ્યવાન ઇનપુટ્સને ધ્યાનમાં લેતી વખતે, આર્થિક પ્રવૃત્તિને ઉત્તેજીત કરવાની જરૂરિયાત સાથે નાણાકીય સમજદારીની જરૂરિયાતને પણ સંતુલિત કરશે. તેથી, બજેટ 2026 ને આવક સર્જન અને કરદાતાઓને રાહત આપવાના ઉદ્દેશ્યવાળા પગલાં સાથે, સંતુલન કાર્ય બનવાની અપેક્ષા છે. ICAI, FICCI, અને Assocham ના પ્રસ્તાવો નીતિ બનાવનારાઓ માટે એક વ્યાપક રોડમેપ પૂરો પાડે છે, જેમાં ઉદ્યોગ અને વ્યાવસાયિક સંસ્થાઓની અપેક્ષાઓ દર્શાવવામાં આવી છે. આવકવેરા લેન્ડસ્કેપનો અંતિમ આકાર બજેટના દિવસે જાહેર કરવામાં આવશે, જેમાં આ સૂચનો આગામી વર્ષ માટે ભારતના આર્થિક માર્ગને આકાર આપનારા નક્કર નીતિ નિર્ણયોમાં કેવી રીતે રૂપાંતરિત થાય છે તેના પર ધ્યાન આપવામાં આવશે.