દલાલ સ્ટ્રીટમાં આજે જાણે ભૂકંપ આવ્યો હોય તેવો માહોલ જોવા મળ્યો છે. ભારતીય શેરબજારમાં થયેલા ઐતિહાસિક કડાકાને કારણે માત્ર એક જ દિવસમાં રોકાણકારોની અંદાજિત ₹૧૨ લાખ કરોડની સંપત્તિનું ધોવાણ થઈ ગયું છે. દેશના આંતરિક કોર્પોરેટ ગવર્નન્સના પ્રશ્નો, ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને વિદેશી બજારોની નકારાત્મક નીતિઓએ ભેગા મળીને શેરબજારમાં એક ભયાનક વાવાઝોડું ઊભું કર્યું છે. આ અભૂતપૂર્વ ઘટાડાથી નાના અને મોટા તમામ રોકાણકારો ભારે આર્થિક નુકસાનનો સામનો કરી રહ્યા છે.
આંકડાકીય ચિત્ર: સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં ભયંકર ગાબડું
બજારની સ્થિતિના આંકડાઓ અત્યંત નિરાશાજનક છે. BSE સેન્સેક્સમાં ૨,૪૯૬.૮૯ પોઈન્ટનો તોતિંગ ઘટાડો નોંધાયો છે. આ ૩.૨૬% ના કડાકા સાથે સેન્સેક્સ ૭૪,૨૦૭.૨૪ ના સ્તરે આવીને બંધ રહ્યો હતો. બીજી તરફ, વ્યાપક બજારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતો NSE નિફ્ટી ૫૦ ઇન્ડેક્સ પણ ૭૭૫.૬૫ પોઈન્ટ (૩.૨૬%) તૂટીને ૨૩,૦૦૨.૧૫ ની અત્યંત નાજુક સપાટીએ પહોંચી ગયો છે. બજારમાં લગભગ તમામ સેક્ટરમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી. ઘટાડાની આ તીવ્રતા દર્શાવે છે કે રોકાણકારોમાં ડરનો માહોલ છે અને તેઓ બજારમાંથી પોતાના નાણાં પાછા ખેંચી રહ્યા છે.
કોર્પોરેટ ગવર્નન્સનો પડકાર: HDFC બેન્કનું આંતરિક સંકટ
શેરબજારના આ કડાકા પાછળનું એક મુખ્ય કારણ દેશની અગ્રણી ખાનગી બેંક HDFC માં ઊભું થયેલું આંતરિક સંકટ છે. HDFC બેંકના શેરના ભાવમાં ૮-૯% નો માતબર કડાકો બોલાયો હતો, જેણે નિફ્ટી અને બેંક નિફ્ટી બંને ઇન્ડેક્સને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. આ ઘટાડા પાછળ અતનુ ચક્રવર્તીનું અચાનક રાજીનામું જવાબદાર છે. તેમણે પોતાના રાજીનામા પત્રમાં સ્પષ્ટ લખ્યું છે કે બેંકમાં ચાલી રહેલી કેટલીક પ્રથાઓ તેમના "મૂલ્યો અને નૈતિકતા" સાથે સુસંગત નથી. આ પ્રકારના ગંભીર અને વિવાદાસ્પદ શબ્દોના પ્રયોગથી રોકાણકારોમાં બેંકના આંતરિક મેનેજમેન્ટ અને પારદર્શિતા પ્રત્યે ભારે શંકા અને ડર પેદા થયો છે. બજારમાં ફેલાયેલા આ ગભરાટને શાંત કરવા માટે, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ તાત્કાલિક પગલાં લેતાં કેકી મિસ્ત્રીને વચગાળાના ચેરમેન તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે, છતાં રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ડગમગી ગયો છે.
વૈશ્વિક પ્રતિકૂળતા: ઈરાન-ઇઝરાયેલ યુદ્ધ અને કાચા તેલની આગ
દેશની અંદરના સંકટ ઉપરાંત, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચાલી રહેલા ભૌગોલિક તણાવે પણ બજારની કમર તોડી નાખી છે. ઈરાન અને ઇઝરાયેલ વચ્ચે વકરી રહેલા યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવો ભડકે બળ્યા છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ પ્રતિ બેરલ $૧૧૦ ની ભયજનક સપાટીને પાર કરી ગયો છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતના ૮૫% ક્રૂડ ઓઈલની આયાત કરે છે, જેથી આ મોંઘું તેલ દેશના અર્થતંત્ર માટે ખતરા સમાન છે. આનાથી દેશમાં મોંઘવારી બેકાબૂ બનવાની અને ચાલુ ખાતાની ખાધ (Current Account Deficit) માં તોતિંગ વધારો થવાની પૂરી શક્યતા છે. વધુમાં, હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ થવાની આશંકાએ વૈશ્વિક વેપાર અને સપ્લાય ચેઈનમાં મોટો અવરોધ ઊભો કર્યો છે. આની સીધી અને ગંભીર અસર ભારતના લોજિસ્ટિક્સ અને ઓટોમોબાઇલ સેક્ટર પર પડી રહી છે.
યુએસ ફેડરલ રિઝર્વનો ઝટકો અને વિદેશી રોકાણકારોની પીછેહઠ
વૈશ્વિક નાણાકીય નીતિઓ પણ ભારત માટે પ્રતિકૂળ સાબિત થઈ રહી છે. અમેરિકાની સેન્ટ્રલ બેંક, ફેડરલ રિઝર્વે વ્યાજ દરો ઘટાડવાની બજારની આશાઓ પર પાણી ફેરવી દીધું છે. ફેડરલ રિઝર્વે પોતાના વ્યાજ દરો ૩.૫૦% થી ૩.૭૫% ની રેન્જમાં યથાવત રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે અને ફુગાવા અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. વ્યાજ દરોમાં ઘટાડાના કોઈ સંકેત ન મળતાં, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) એ ભારતીય બજારમાંથી મોટાપાયે વેચવાલી શરૂ કરી દીધી છે. માત્ર માર્ચ મહિનાના પ્રથમ પખવાડિયામાં જ આ વિદેશી રોકાણકારોએ આશરે ₹૫૨,૭૦૪ કરોડની જંગી રકમ ભારતીય બજારમાંથી પાછી ખેંચી લીધી છે.
ઐતિહાસિક ગિરાવટ: ભારતીય રૂપિયો રેકોર્ડ તળિયે
શેરબજારના આ ભારે કડાકા અને વિદેશી ભંડોળના બહાર જવાને કારણે ભારતીય રૂપિયાનું પણ ભારે અવમૂલ્યન થયું છે. અમેરિકન ડોલરની સામે ભારતીય રૂપિયો અત્યાર સુધીના સૌથી નીચલા અને ઐતિહાસિક સ્તરે ૯૨.૮૯ પર પહોંચી ગયો છે. આ નબળો રૂપિયો દેશની આયાતને વધુ મોંઘી બનાવશે અને વિદેશી રોકાણકારો માટે ભારતમાંથી નાણાં પાછા ખેંચવાનું એક વધારાનું, મજબૂત કારણ પૂરું પાડશે. એકંદરે, જ્યાં સુધી આંતરરાષ્ટ્રીય યુદ્ધની સ્થિતિ થાળે ન પડે અને આંતરિક કોર્પોરેટ ગવર્નન્સના મુદ્દાઓ ઉકેલાય નહીં, ત્યાં સુધી બજારમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ અને અસ્થિરતાનો માહોલ જોવા મળી શકે છે. રોકાણકારોએ આ સમયે સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધવાની સલાહ છે.
Comments
તમારો પ્રતિભાવ આપો
હજુ સુધી કોઈ ટિપ્પણી નથી.