વસ્તી વધારો અટકાવવા અંગે કાયદામાં જોગવાઈ દેશના ભવિષ્ય માટે છે જરૂરી: ઓરિસ્સા હાઈકોર્ટનું મહત્વનું અવલોકન

બેથી વધુ બાળકો હોવાના કારણે "ડીસકવોલીફાય" કરવામાં આવેલ એક ગ્રામ પંચાયતના સદસ્યના કેસ પર સુનાવણી કરતા ઓરિસ્સા હાઈકોર્ટના જજ દ્વારા નોંધવામાં આવ્યું હતું કે વસ્તીના વસ્તી નિયંત્રિત કરવા માટે આગ્રહ કરવામાં આવ્યું છે. અદાલતે, બે-બાળકોના ધોરણ પર સરકારી લાભોની આકસ્મિક લાયકાતને લગતા કેસ પર વિચારણા કરતી વખતે, વિન્સ્ટન ચર્ચિલને આભારી એક કરુણ અવતરણનો સંદર્ભ આપતાં જણાવ્યું હતું કે, 'ભારત એક રાષ્ટ્ર નથી'. વસ્તીવિષયક પડકારોના સંદર્ભમાં કરવામાં આવેલ આ નિવેદન, અનિયંત્રિત વસ્તી વૃદ્ધિ અને રાષ્ટ્રીય વિકાસ અને સંસાધનોની ફાળવણી પર તેની અસરો અંગે ન્યાયતંત્રની ચિંતાને પ્રકાશિત કરે છે. બે કરતાં વધુ બાળકો ધરાવતા ઉમેદવારને પંચાયતી રાજ સંસ્થાની ચૂંટણી નકારવાને પડકારતી અરજીના ચુકાદા દરમિયાન આ ચુકાદો બહાર આવ્યો હતો. કોર્ટે, અવલોકન કર્યું હતું કે જ્યારે ચોક્કસ વૈધાનિક જોગવાઈઓ સ્પષ્ટપણે તમામ સરકારી નોકરીઓ અથવા લાભો માટે બે-બાળકની નીતિને ફરજિયાત કરી શકતી નથી, ત્યારે વધતી જતી વસ્તીના વ્યાપક સામાજિક અસરોને આવા પગલાંની ગંભીરતાથી વિચારવાની જરૂર છે. વસ્તી-સંબંધિત બાબતો પર ન્યાયિક ચુકાદાઓ ઘણીવાર વ્યક્તિગત અધિકારો, જાહેર નીતિ અને સામાજિક-આર્થિક વાસ્તવિકતાઓ વચ્ચેના જટિલ આંતરપ્રક્રિયાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. ચર્ચિલનો ઓરિસ્સા હાઈકોર્ટનો સંદર્ભ, એક ઐતિહાસિક અવતરણ હોવા છતાં, ન્યાયિક પરિપ્રેક્ષ્યનો સંકેત આપે છે જે વસ્તી વૃદ્ધિને માત્ર વસ્તી વિષયક આંકડા તરીકે જ નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રીય સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિના નિર્ણાયક નિર્ણાયક તરીકે જુએ છે. અદાલતની ચર્ચા-વિચારણા શાસન અને કલ્યાણ યોજનાઓ પર વસ્તી વિષયક વલણોની લાંબા ગાળાની અસર અંગે વધતી જતી ન્યાયિક ચેતના તરફ નિર્દેશ કરે છે. ભારતમાં વસ્તી નિયંત્રણની ચર્ચા બહુપક્ષીય છે, જેમાં નૈતિક, આર્થિક અને સામાજિક પરિમાણો સામેલ છે. કોર્ટના અવલોકનો ઘણીવાર જાહેર અભિપ્રાયને તથા કાયદા નિયમનને પણ પ્રભાવિત કરતુ હોય છે. ઓરિસ્સા હાઈકોર્ટનું આ વલણ વસ્તી વધારા ક્ષેત્રે કરવામાં આવતા નિયમોને સમર્થન આપે છે અને વસ્તી વધારાને ભવિષ્યના વિકાસ માટે અવરોધરૂપ હોવાનું સ્વીકાર કરે છે.